Til lærlingin

Í lærutíðini kunnu broytingar íkoma. 

Niðanfyri síggjast mest vanligu spurningar í mun til læruna, t.d. tá óvæntaðar umstøður koma fyri.

 

Lønarviðurskifti

Lønin verður ásett sambært galdandi sáttmálum og lønartalvum á arbeiðsmarknaðinum.

Hesar upplýsingar eru at finna á heimasíðuni hjá vinnuhúsinum og heimasíðuni hjá lønardeildini í fíggjarmálaráðnum.

Áseting av løn í mun til stytting í lærutíðini

Lønarásetingin verður ásett í mun til nær lærlingur hevur arbeitt sína lærutíð.

Til dømis: Um lærlingur vegna skúlagongd fær stytting í 2 ár, og útbúgvingin er ásett at verða 4 ár, so byrjar lærlingalønin  á 3. ári

 

 

Hava lærlingar rætt til løn tá ið teir eru í skúla?

Lærlingar hava rætt til løn meðan teir eru í skúla. Hetta er sjálvandi treytað av, at teir hava ein galdandi lærusáttmála.

Í lærusáttmálanum er ásett hvørjum sáttmála lærlingar eru løntir sambært.

Læruplássið fær 75 % endurrindað av lønini tíðarskeiðið har teir eru í skúla.

Hvussu er lønin tá lærlingur arbeiðir yvirtíð?

Í hesum sambandi verður víst til galdandi lønartalvur og sáttmálar á arbeiðsmarknaðinum.

Tá lærusáttmáli verður gjørdur millum lærling og lærupláss verður krossur settur við tann sáttmála á arbeiðsmarknaðinum, ið er galdandi fyri viðkomandi lærling og arbeiðsgevara.

Til ber at finna hesar á heimasíðuni hjá vinnuhúsinum industry.fo

Og á heimasíðuni hjá lønardeildini hjá Fíggjarmálaráðnum.

Lærlingafrádráttur

Lærlingar hava rætt til kr 50.000 í frádrátti.

Yrkisdepilin kunnar Taks um, hvør er lærlingur, og tí er ikki neyðugt hjá tykkum lærlingum at søkja Taks um frádráttin.

Men onkuntíð gongur ikki sum ætlað, og tí er gott at kanna, um tú fært frádráttin.

Um frádráttur ikki er givin, er at boða Yrkisdeplinum frá, so boða vit Taks frá.

Send teldupost til yrkisdepilin@yrkisdepilin.fo

Les um lærlingafrádráttin her:

https://www.taks.fo/fo/borgari/fradrattur/laerlingafradrattur/

Sjúka

Havi eg rætt til løn, tá eg gerst sjúk/ur?

Rættindir hjá lærlingum eru ásett í galdandi sáttmálum á arbeiðsmarknaðinum.

Til ber at venda sær til avvarðandi fakfelag fyri at fáa greiði á, júst hvørji rættindir tú hevur sum lærlingur, eitt nú undir sjúku.

Sáttmálarnir eru at finna her:

https://www.fmr.fo/fo/lonardeildin/fakfelog/

https://www.industry.fo/sattmalar-loenir

Hvussu verður lærutíðin ávirkað, um lærlingurin gerst sjúkur?

Sambært Yrkisútbúgvingarlógini kann hetta vera orsøk til at lærutíðin verður longd.

Lógin tilskilar hetta tó ikki sum eina treyt. Ásett er, at um lærlingurin hevur verið meiri enn 10 % burtur frá læruplássinum vegna sjúku, so kunnu lærlingur og lærupláss gera avtalu um, at leingja lærutíðina.

Lærupláss og lærlingur gera í hesum sambandi avtalu á eitt serligt oyðiblað um, at leingja lærutíðina samsvarandi.  Í hesum sambandi er tó neyðugt at vátta við læknaváttan. Hetta verður sent inn saman við oyðiblaðnum.

Ongar persónsupplýsingar skulu vera við í tí, sum sent verður inn.

Koma persónsupplýsingar fyri, so er mannagongdin tann, at Yrkisdepilin strikar tað ið verður sent inn og sendir áheitan á partarnar um, at senda nýtt skjalprógv.

Barsil

Skal í barsil - skal lærutíðin leingjast?

Barsil er ein orsøk til, at leingja lærutíðina.

Lærupláss og lærlingur gera í hesum sambandi avtalu á eitt serligt oyðiblað um, at leingja lærutíðina samsvarandi. Oyðiblaðið eitur umsókn um broyting í lærutíð og er at finna undir oyðibløðum.

Í hesum sambandi er neyðugt at dokumentera hví longt verður, t.d. við læknaváttan ella váttan frá barsilsskipanini. Hetta verður sent inn saman við oyðiblaðnum.

Heitt verður á partarnar um, at senda hetta inn tá barsilstíðin er liðug, soleiðis at Yrkisdepilin neyvt fær at vita, hvussu nógv lærutíðin verður longd. Hetta er tó ikki galdandi um lærutíðin gongur út í barsilstíðarskeiðnum.

Ongar persónsupplýsingar skulu vera við í tí, sum sent verður inn. Koma persónsupplýsingar fyri, so er mannagongdin tann, at Yrkisdepilin strikar tað ið verður sent inn og sendir áheitan á partarnar um, at senda nýtt skjalprógv.

Vorðin pápi - havi eg rætt til barsil við løn?

Í hesum sambandi verður víst til barsilsskipanina.

Treytirnar fyri at fáa barsil eru eisini galdandi fyri lærlingar, ið eru vorðnir pápar.

Sambært barsilsskipanini eru hesar treytirnar:

  1. fara frá arbeiði orsakað av barnsburði ella ættleiðing
  2. vera um barnið í farloyvistíðini,
  3. hava fastan bústað og fulla skattskyldu í Føroyum,
  4. síðsta árið hava havt A-inntøku
  5. og/ella hava havt B-inntøku, sum trygging er teknað fyri.

Uppsøgn av lærusáttmála í úrtíð

Kann lærusáttmáli uppsigast í úrtíð?

Lærusáttmáli kann uppsigast einsíðis teir fyrstu 6 mánaðirnar av lærutíðini. Hetta tíðarskeið er at roknað sum royndartíð.

Eftir hetta kann sáttmáli ikki uppsigast einsíðis, men krevur at báðir partar skriva undir.

Um bert annar parturin ynskir at uppsiga sáttmálan, men hin ikki ynskir, so fyriskrivar lógin, at Yrkisnevndin skal royna semju millum partarnar.

Eydnast tað ikki Yrkisnevndini, kann málið leggjast fyri sáttmálanevndina, ið endaliga tekur avgerð um sáttmálan.

Hevur arbeiðsgevarin rætt til lønarendurgjald, um lærlingurin uppsigur lærusáttmálan í úrtíð?

Treytin fyri at fáa lønarendurgjald er galdandi lærusáttmáli, at læruplássið rindar lærlingi sína løn meðan hann er í skúla og at lærlingur er burtur frá sínum læruplássið í samband við kravda skúlagongd.

Um sáttmálin er uppsagdur, hevur arbeiðsgevari ikki rætt til lønarendurgjald. 

Finnur tú ikki svarið tú leitar eftir?

Tú kanst eisini ringja ella skriva til okkum.

Ring 30 65 60 ella skriva til yrkisdepilin@yrkisdepilin.fo
Vit svara allar yrkadagar frá kl. 9-15.

Starvsfólk
Randi Frederiksberg Leiðari randif@yrkisdepilin.fo
Janus á Ryggi Yrkisnevndarskrivari janusar@yrkisdepilin.fo
John Dalsgarð Samskipari - Førleikameting john@yrkisdepilin.fo
Hjørdis Zachariassen Vegleiðari hjordisz@yrkisdepilin.fo
Linda Michelsen Skrivstovufólk lindam@yrkisdepilin.fo
Pætur Haraldsen Albinus Skrivstovulærlingur paetura@yrkisdepilin.fo